Meningen van de politieke partijen over de gepresenteerde begroting

Verschillende fracties geven aan wat zij vinden van de door het college aangeboden programmabegroting 2022.

De D66-fractie is ongelukkig met deze begroting. Medemblik geeft jaarlijks meer uit dan binnenkomt. Nu is de bodem in zicht: geen geld voor belangrijke projecten (zwembad, dorpshuis Abbekerk), bezuinigingen op veel voorzieningen en al weer een forse verhoging van de gemeentelijke belastingen. Bestaande afspraken en besluiten worden niet nagekomen. Daardoor groeien teleurstelling en wantrouwen. De reserve - onze spaarpot voor risico’s - heeft de ondergrens gepasseerd.

D66 heeft het grote uitgeven meer dan eens gesignaleerd en ertegen gewaarschuwd. Vorig jaar - toen de bodem al in zicht kwam - had grondig moeten worden gekeken waaraan ons geld wordt besteed. Dat had een onderbouwde en meer verantwoorde aanpak kunnen opleveren.

De bezuinigingen en belastingverhoging komen bovenop een situatie waarin ook bestaande taken al onder druk staan (bijv. onderhoud openbare ruimte, onkruidbeheer) en in lopende projecten te weinig voortgang zit (bijv. parkeren stad Medemblik).

Het sociaal domein is ook dit jaar weer een schip van bijleg. Voor gemeenten is dit zeker niet eenvoudig. Maar Medemblik kan en moet meer doen om de uitgaven in de hand te houden.

Dit begrotingsvoorstel is in meer dan een opzicht een dieptepunt. Wij willen voor volgende jaren een beter onderbouwde aanpak, en op weg naar een sluitende begroting!

Nood breekt Wet

Een derde van alle gemeenten heeft op dit moment geen sluitende begroting, waaronder Medemblik. Ook wij hebben een miljoenentekort. Om toch de begroting sluitend te krijgen wordt  voorgesteld, naast forse belastingverhogingen, te bezuinigen op praktisch alle terreinen; sport, cultuur, economie, groenbeheer, duurzaamheid, handhaving, sociaal domein, communicatie enz. Waar stopt dit? Inleveren op welzijn, veiligheid, duurzaamheid en onderhoud van onze mooie gemeente ? Wij vinden dat dit zo niet langer kan. Gemeenten krijgen domweg te weinig geld vanuit het Rijk om alle taken, waaronder zorg en jeugdzorg, fatsoenlijk uit te voeren. Terwijl er tegelijkertijd forse winsten worden gemaakt door zorgcowboys. Het wordt tijd dit niet langer te accepteren en een duidelijk signaal af te geven richting Rijk en Provincie. Dan maar in de schulden. Nood breekt wet. Een tweede spoor naar meer  lucht en vrolijkheid wat wij het college, commissie en raad  aanraden is het spoor van denken in mogelijkheden in plaats van in onmogelijkheden en prioriteiten stellen. Wat is er nu belangrijker, de nieuwe inrichting van het gemeentehuis of kunst, sport en natuurprojecten? Het uitstellen van de nieuwe inrichting levert flinke bedragen op. Dit geld kunnen we gebruiken om deze bezuinigingen terug te draaien.                                                                          

Wij dienen daartoe 2 amendementen en een motie in. Een amendement m.b.t. Milieu Educatie. Juist in deze tijd dat we keihard bezig zijn met klimaatdoelstellingen en behoud van biodiversiteit belangrijker dan ooit. Een amendement met betrekking tot het uitstellen van de niet noodzakelijke nieuwe inrichting van het gemeentehuis en een motie met betrekking tot de zorgcowboys. 

De begroting van Medemblik laat een zorgelijk huishoudboekje zien. Veel tekorten, vooral op het sociale domein en te weinig inkomsten. Dat is al jaren het geval maar nu is het toch echt mis. Het voorstel van het college om de grote projecten, zoals het zwembad en de MFA Abbekerk te stoppen, subsidies naar beneden bij te stellen en andere impopulaire maatregelen lijkt ons geen oplossing voor dit tekort. Want eenmaal wegbezuinigd is voor altijd weg. Er is meer geld aan onderzoeken besteed dan aan echte resultaten. Een trieste situatie waar de burger de dupe van is.

Door verhoging van de OZB wordt als extra inkomsten voorgesteld. Niet wat ons betreft. Dat mag slechts de inflatie zijn. Burgers willen wel betalen maar zien dan ook graag wat terug voor hun geld. Dat moet meer zijn dan een ‘lege doos’.

Inkomsten genereren en beter omgaan met de uitgaven is de oplossing. We komen samen met PW2010  met een voorstel om weer de inkomenstoets bij huishoudelijk hulp in te stellen. Bijstelling weerstandsvermogen en deregulering dienen we in. We steunen de voorstellen van andere partijen die gaan over meer woningbouw en daarmee verkoop grond. We zijn zuinig met de opknapbeurt van het gemeentehuis en geven niet alle middelen vrij. Eerst huizen bouwen dan het huis van de gemeente opknappen.

Ook de basisfaciliteiten als consultatiebureaus in Abbekerk en Andijk kunnen niet gemist worden. Preventief contact en controle op kinderen is veel effectiever en kan grotere schade achteraf voorkomen.

De ambities van het Medemblikse college van VVD, CDA, GemeenteBelangen en PvdA zijn simpelweg niet gehaald en dus sloft men beschaamd naar het einde en begint het afschuiven van de verantwoordelijkheid.

CDA en GemeenteBelangen hebben acht jaar lang geprobeerd om er iets van te maken, maar wat resteert, is een puinhoop. De organisatie is helemaal vastgelopen, er is financieel wanbeleid gevoerd, de inwoners en ondernemers zitten nu opgescheept met een gemeente die totaal niet aansluit op hun behoeften.

 In de conceptbegroting staat niet alleen dat de subsidies voor de kinderboerderijen en het verenigingsleven worden stopgezet, maar ook dat alle belastingen met maar liefst 14% worden verhoogd. Zelfs de hondenbelasting. En dan niet omdat de kosten voor hondenvoorzieningen zijn gestegen, maar om gaten in de begroting te dichten. Kortom, hondenbezitters worden gezien als sluitpost.

Ook wil het college doorgaan met de renovatie van het gemeentehuis á 750.000 euro met o.a. nieuwe vloerbedekking. Daarnaast worden er onrealistische klimaatambities doorgevoerd en wordt er voor 22% extern ingehuurd. Ronduit verkeerde prioriteiten.

Uw belastinggeld kan beter worden besteed, bijvoorbeeld aan sportverenigingen, kinderboerderijen en het aanpakken van verkeersoverlast. Door straks betere keuzes te maken wordt Medemblik dienstbaarder en betaalbaarder.

Hart voor Medemblik zet in op:

  • De gemeente moet er zijn voor de inwoners en niet andersom. 
  • Een nuchter en realistisch klimaatbeleid. 
  • Een betere aanpak van verkeersoverlast.
  • Het wegwerken van wachtlijsten en meer aandacht voor preventie bij de zorg.
  • Behoud van het verenigingsleven.
  • Meer (starters)woningen.

 

Dit is niet de begroting waar de VVD achter kan staan. Een van de belangrijkste kaders voor het college is het realiseren van een financieel gezonde gemeente. Dit kader staat al jaren in de begroting vermeld en nu gaat het voor de begroting van Medemblik voor 2022 faliekant mis. De belangrijkste oorzaak hiervan is het miljoenentekort binnen het sociaal domein. Oplopende tekorten in de jeugdzorg en de WMO zorgen ervoor dat er in Medemblik geen nieuwe ontwikkelingen kunnen worden opgepakt en subsidies, volgens voorstellen van het college, drastisch worden verminderd. Wat dat betreft is de begroting een enorm bezuinigingsslagveld. De VVD verwijt het college al enkele jaren dat het sociaal domein niet op de goede manier wordt georganiseerd en niet goed in de steigers is gezet. Het aantal zorgaanbieders moet drastisch worden teruggebracht en wij vinden dat moet worden onderzocht of de afhandeling van het sociaal domein niet door een hierin gespecialiseerd bedrijf kan worden uitgevoerd. Daarnaast willen wij dat de bezuinigingen voor subsidies aan jeugdleden van sportverenigingen worden teruggedraaid. Ook zijn wij geen voorstander van het stopzetten van de plannen voor een dorpshuis in Abbekerk en de plannen voor een zwembad in Wervershoof. Wij zijn van mening dat in Abbekerk moet worden gekeken naar de bouw van een nieuw dorpshuis in combinatie met een school en woningbouw en in Wervershoof naar woningbouw in combinatie met een zwembad (al dan niet op een andere locatie). De voorgestelde verhoging van de OZB belasting van 14,5% is voor ons onacceptabel. Bezuinigen en stilstaan is wat betreft de VVD geen oplossing en wij zullen zeker met tegenvoorstellen komen.

Hoe Medemblik uit de kernen verdwijnt?

Bij deze begroting lijkt het er op dat de gemeente Medemblik op kousenvoeten de kernen verlaat. Dit proces lijkt stilletjes en ongemerkt te verlopen. En waar voorzieningen verdwijnen, groeit ontevredenheid. Het vreemde? Medemblik telt meer inwoners dan in de jaren zestig van de vorige eeuw, toen de voorzieningen juist groeiden en nu stellig niet.

Het is een pijnlijke conclusie van de decentralisaties van onder andere de WMO, de Jeugdwet en de Participatiewet.  Bezuinigen op groenonderhoud, subsidies bijstellen en sluiten van consultatiebureaus om de tekorten op de jeugdzorg op te kunnen vangen? GemeenteBelangen wijst daarbij met name naar Den Haag en stelt de vraag: wat is de ondergrens voor de leefbaarheid in de kernen?

Het gaat enkel nog om rendementsdenken en er wordt alleen naar inwoneraantallen gekeken. Vergeten wordt dat bezuinigingen ook effect hebben op gemeenschapszin en kansen op ontplooiing.

Wie laat nog een lege bus rijden? Wie houdt nog een bibliotheek open waar weinig mensen komen? Voor een kleine kern zijn dit juist de broodnodige voorzieningen. Als voorzieningen verdwijnen, dan vertrekt vaak ook de volgende voorziening.

De oproep van GemeenteBelangen: behoud alle ontmoetingsfuncties. Investeer wel in school, sport en samenleving (de 3 S-en) en daarbij ook aan bibliotheken, snel internet en wijkagenten. Bied in de hele gemeente zorg dichtbij aan. Help mensen met papierwerk. Geef als overheid het signaal af dat je er in de gehele gemeente bent voor de burger, verenging en ondernemer! Laat de inwoners niet alleen: Gewoon Samen Doen!

 

Het sociaal domein is bepalend voor het tekort op de begroting. Dit heeft tot gevolg dat er weer, net zoals vorig jaar, met de ‘kaasschaafmethode’ gewerkt wordt, zonder een duidelijke visie. Dat wil zeggen: projecten worden stopgezet, verenigingen  -de smeerolie van de gemeenschap-  weer gekort, consultatiebureaus gesloten, ouderennetwerk gekort en zo kan ik wel doorgaan.

Wat er echt moet gebeuren is het reorganiseren van het sociaal domein, onder het motto: we geven niet meer uit dan dat we van het Rijk aan financiën krijgen.

Dit zal een hele grote opgave zijn. Wij zijn niet voor de gekozen ‘kaasschaafmethode’, de rek is eruit. Mede gezien de vele inspraakreacties op de commissieavond van afgelopen 11 oktober wil ik een woord van Nelson Mandela aanhalen: UBUNTU, een woord uit het Zoeloe wat betekent; een mens is een mens omdat er andere mensen zijn. Anders gezegd: Ik ben omdat wij zijn. Een manier van leven in Zuid-Afrika.

Aan de basis ligt een wij-gevoel en een diep geloof dat we allemaal verbonden zijn. Ik hoop dat we met de gemeenteraad op 4 november; de Begrotingsraad,  met deze gedachte tot een goed compromis komen voor de samenleving.

Vanaf deze begroting gaan PWF, PvdA en PW2010 gezamenlijk verder als MORGEN!, MORGEN! kijkt met een positief kritische blik naar een toekomst van onze gemeente die gaat om het welzijn van onze inwoners. Een gemeente, waar iedereen zich thuis voelt en mee kan doen. Veel meer aandacht voor de toekomst, want MORGEN! Dat zijn wij!

Kijkende naar deze begroting is er helaas weinig positiefs te melden. Medemblik zit zowel financieel als organisatorisch in een crisis. Financieel gezien de tekorten in het sociaal domein (voornamelijk de WMO) waarvoor te weinig geld uit Den Haag en organisatorisch komen de ambities van de raad en college niet overeen met wat uitvoerbaar is. Desondanks ziet MORGEN! mogelijkheden om de begroting zo aan te passen dat verenigingen/ stichtingen en cultuur overeind kunnen blijven in het belang van onze inwoners.

Voor dorpshuis Abbekerk gaan wij door met de vernieuwbouw en hebben hier dekkingsmiddelen voor. Een dorpshuis is in onze ogen een onmisbare voorziening voor de leefbaarheid. Het huidige plan in combinatie met nieuwbouwwoningen is essentieel voor de toekomst van Abbekerk. Naast Abbekerk komen wij met een voorstel om in Wervershoof zo spoedig mogelijk te starten met nieuwbouw op de locatie van Zwembad de Zeehoek. Het zwembad zal op korte termijn gesloopt moeten worden, waarbij het streven is minimaal 120 woningen te bouwen voor alle doelgroepen, van sociale huur en koop tot ouderenhuisvesting. Dit in combinatie met een doelgroepenbad aan de Westrand zorgt voor het behoud van een voorziening, maar met een aanmerkelijk lagere exploitatie.

MORGEN! loopt niet weg voor zijn verantwoordelijkheid en wilt constructief bijdragen aan het begrotingsdebat om Medemblik financieel gezond, maar vooral leefbaar te houden! 

Herwinnen van vertrouwen

De begroting heeft veel beroering en onrust veroorzaakt. Het lijdt geen twijfel dat Medemblik in zwaar weer verkeert. Dat is de harde realiteit en dat vraagt in de ogen van het CDA een realistische begroting. Dat niemand in onze gemeente vrolijk wordt van de financiële situatie behoeft geen uitleg, maar we gaan onze verantwoordelijk niet uit de weg als het gaat om moeilijke en impopulaire maatregelen.

Voor het CDA zijn de kortingen op de subsidies echter een brug te ver. Om het verenigingsleven en maatschappelijke initiatieven overeind te houden, stellen wij voor de belastingbetaler een extra bedrag te vragen om dit mogelijk te maken. Wij zijn ons ervan bewust dat de OZB al onevenredig verhoogd is en wordt, maar het is in onze ogen de enige mogelijkheid de pijn het beste te verdelen. Wat het CDA betreft, draaien we de OZB-verhogingen zoveel mogelijk terug zodra de financiële situatie dat toelaat. In moeilijke tijden vragen we extra inspanningen van onze inwoners en als het enigszins kan, moeten we hen ook compenseren. Tot die tijd moeten we doen wat goed is voor Medemblik en hard werken aan het herstel van de financiën, maar vooral aan het herstel van het vertrouwen in het gemeentebestuur. Het eerste wordt een forse klus gezien autonome ontwikkelingen en de magere bezetting op het gemeentehuis. Het tweede is een kwestie van de juiste mensen op de juiste plek, respectvol met elkaar omgaan en kijken naar wat ons bindt in plaats van wat ons verdeelt.